Morfologia

Morfologia, pozwala na ilościową ocenę układu krwinek czerwonych (erytrocyty), białych (leukocyty) i płytek krwi (trombocyty) we krwi.

Leukocyty, L, Leu, WBC

Prawidłowa liczba leukocytów krwinek odpowiedzialnych m.in. za obronę organizmu przed drobnoustrojami,  wynosi 3,5-10 tys/ul.

Jeśli jest większa, mówimy o hiperleukocytozie, która może być zarówno stanem fizjologicznym (po długotrwałym wysiłku fizycznym, po obfitym bogatobiałkowym posiłku, przy wysokiej temperaturze otoczenia, w czasie bólu, w ciąży, u niemowląt) jak i wskazywać na chorobę - zakażenie bakteryjne, grzybicze i inne, niezakaźny proces zapalny, np. reumatoidalne zapalenie stawów, dnę moczanową. Bardzo wysoka ilość krwinek białych (powyżej kilkudziesięciu tysięcy) może, ale nie musi,  wskazywać na chorobę nowotworową, zwłaszcza układu krwionośnego. Liczba leukocytów wzrasta również pod wpływem niektórych leków, jak choćby glikokortykosteroidów, stosowanych m.in. w astmie oskrzelowej, alergiach, chorobach autoimmunologicznych.

Z kolei leukopenia (ilość leukocytów poniżej granicy normy) może wystąpić w przebiegu chorób zakaźnych, autoimmunologicznych oraz schorzeń układu krwiotwórczego. Warto zwrócić uwagę, że choroby zakaźne wymieniane były również jako przyczyna leukocytozy, co potwierdza tyko fakt, że samo badanie morfologii  nie wystarcza do rozpoznania konkretnej choroby.

Standardowo wykonuje się również rozmaz automatyczny lub ręczny krwinek białych. Pozwala to na określenie procentowego udziału ich poszczególnych rodzajów oraz odkrycie obecności ewentualnych nieprawidłowych postaci leukocytów (szczególnie w przypadku chorób nowotworowych - chłoniaków, białaczek, itp.).

Krwinki czerwone, Erytrocyty, E, Er, RBC

 

Krwinki czerwone, będące dzięki zawartości hemoglobiny transporterami tlenu do tkanek ustroju, są oceniane pod kilkoma względami:

  • ilości (RBC, norma od 3,4 do 5 T/l dla kobiet i 4,2-5,4 T/l u mężczyzn),
  • stężenia hemoglobiny w surowicy (Hb, zakres normy dla kobiet 12-16 g/dl, dla mężczyzn 14-18 g/dl),
  • objętości erytrocytów w stosunku do objętości krwi pełnej (hematokryt - Ht, norma od 37 do 54%),
  • objętości pojedynczej krwinki (MCV),
  • średniej masy i stężenia hemoglobiny w krwince (MCH, MCHC)
  • kształtu erytrocyta.

 

Zmniejszona liczba erytrocytów oraz obniżony hematokryt świadczą o niedokrwistości (anemii), która może mieć różne podłoże, a fizjologicznie występuje w późniejszych okresach ciąży.

Jeśli towarzyszy jej zmniejszenie objętości krwinki (MCV poniżej 80 fl), przyczyną anemii może być niedobór żelaza, spowodowany nieodpowiednią dietą, zaburzeniami wchłaniania przez przewód pokarmowy lub przewlekłą utrata krwi w przypadku obfitych miesiączek, krwawienia z przewodu pokarmowego (zwłaszcza u osób starszych).

Kiedy objętość krwinki jest duża (MCV powyżej 94 fl) myślimy o niedoborze witaminy B 12 i kwasu foliowego. W opisanych powyżej przypadkach należy wykonać dodatkowe testy- badanie gospodarki żelazowej i/lub poziomu witaminy B 12 w surowicy. Gospodarka żelazowa pozwala na zakwalifikowanie niedokrwistości jako pierwotnej (prosty niedobór żelaza) lub wtórnej (przewlekłe stany zapalne, nowotwory).

Liczba erytrocytów, hematokryt oraz stężenie hemoglobiny w surowicy mogą być również zbyt wysokie. Ma to miejsce choćby w  przewlekłych chorobach płuc i czerwienicy prawdziwej (jedna z odmian choroby nowotworowej), przy odwodnieniu, a także u osób przebywających na dużych wysokościach.

Płytki krwi, PLT

Kolejnym elementem oceny morfologii krwi jest liczba płytek krwi (PLT, norma 150-400 tys/ul), koniecznych dla prawidłowego przebiegu procesów krzepnięcia.
Ich zmniejszona ilość (małopłytkowość) może wynikać ze zmniejszenia lub zmiany ich produkcji  (uszkodzenie szpiku kostnego, reakcja na lek lub substancję toksyczną, białaczka, chłoniak, niedobór witaminy B 12 i kwasu foliowego), ich nieprawidłowej dystrybucji w organizmie (nadmierny wychwyt przez śledzionę) lub wzmożonego niszczenia (reakcja alergiczna, toczeń układowy, małopłytkowość samoistna).

Liczba płytek krwi przekraczająca granicę normy może wystąpić po usunięciu śledziony, w przewlekłych chorobach zapalnych, nowotworach.

Osoba zdrowa powinna wykonywać badanie morfologii krwi raz na 3 lata, w wieku podeszłym raz w roku, kobiety w ciąży co 4-6 tygodni.

Ostrzeżenie: ludzie nie chorują na wyniki, tylko na choroby !!!
Nieprawidłowe wyniki nie zawsze świadczą o chorobie, prawidłowe wyniki nie zawsze świadczą o doskonałym zdrowiu. Oceny można dokonać tylko na podstawie wywiadu, obrazu chorobowego i wyników razem wziętych !!!

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Skomentuj artykuł:

Aby skomentować artykuł musisz się zalogować!

Polecamy
Ostatnio na forum
Twoje konto